BUXORO–MISKEN TEMIR YO‘L UCHASTKASIDA TRANSPORT-LOGISTIKA MARKAZI, MOSLASHUVCHAN TARIF VA DAVLAT-XUSUSIY SHERIKLIK ASOSIDA YUK TASHISH SAMARADORLIGINI OSHIRISH
##article.subject##:
temir yo‘l uchastkasi, yuk tashish samaradorligi, transport-logistika markazi, quruq port, moslashuvchan tarif, talab elastikligi, davlat-xususiy sheriklik##article.abstract##
Maqolada Buxoro–Misken temir yo‘l uchastkasida yuk tashish samaradorligini cheklayotgan infratuzilmaviy va institutsional omillar tahlil qilingan hamda ularni bartaraf etishning tashkiliy-iqtisodiy mexanizmi taklif etilgan. Terminal-logistika infratuzilmasining yo‘qligi uchastkaga yiliga 17,2 mlrd so‘m to‘g‘ridan-to‘g‘ri yo‘qotish keltirayotgani va 26,9 mlrd so‘mlik yukning avtomobil transportiga o‘tishiga sabab bo‘layotgani asoslangan. Ko‘p mezonli baholash asosida “quruq port” maqomidagi mintaqaviy transport-logistika markazini Buxoro-1 stansiyasiga tutash hududda joylashtirish maqsadga muvofiqligi ko‘rsatilgan (vaznli ball 4,25). Markazning birinchi bosqichi 52 mlrd so‘m investitsiya, 2030-yilda 60 ming TEU quvvat va 6,8 yillik qoplanish muddati bilan hisoblangan. Talab elastikligiga tayangan holda mavsumiy, qaytar yo‘nalish, marshrut, uzoq muddatli shartnoma chegirmalari va cho‘qqi ustamasidan iborat moslashuvchan tarif elementlari ishlab chiqilgan; ularning sof samarasi yiliga 32,4 mlrd so‘m deb baholangan. Vagon parki va terminal obyektlarini davlat-xususiy sheriklik asosida yangilash shakllari hamda uchastka samaradorligini muvofiqlashtiruvchi kengash va uning KPI tizimi taklif etilgan.
Библиографические ссылки
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentabrdagi PF-158-son “O‘zbekiston - 2030” strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni. https://lex.uz/docs/6600404
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 10-oktabrdagi PQ-329-son “O‘zbekiston Respublikasi temir yo‘l transporti sohasini tubdan isloh qilish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 27-yanvardagi PQ-28-son “O‘zbekiston Respublikasining transport-logistika tizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori.
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 8-oktabrdagi 633-son “Transport-logistika markazlari faoliyatini va tranzit transport yo‘laklarini rivojlantirish to‘g‘risida”gi qarori.
O‘zbekiston Respublikasining “Davlat-xususiy sheriklik to‘g‘risida”gi Qonuni (2019-yil 10-may, O‘RQ-537-son).
Button, K. (2022). Transport Economics. 4th ed. Cheltenham: Edward Elgar Publishing.
Rodrigue, J.-P. (2024). The Geography of Transport Systems. 6th ed. New York: Routledge.
Roso, V., Woxenius, J., Lumsden, K. (2009). The dry port concept: connecting container seaports with the hinterland. Journal of Transport Geography, 17(5), 338–345.
Carboni, A., Dalla Chiara, B. (2018). Range of technical-economic competitiveness of rail-road combined transport. European Transport Research Review, 10, 45.
Zajfert, M. (2025). Price elasticity of rail freight services: the case of Poland. Transportation Research Interdisciplinary Perspectives. https://doi.org/10.1016/j.trip.2025.101762
World Bank. (2017). Railway Reform: Toolkit for Improving Rail Sector Performance. 2nd ed. Washington, D.C.: World Bank, PPIAF.
Marchetti, D., Wanke, P. (2017). Brazil’s rail freight transport: efficiency analysis using two-stage DEA and cluster-driven public policies. Socio-Economic Planning Sciences, 59, 26–42.
Islam, D.M.Z., Ricci, S., Nelldal, B.-L., et al. (2017). The future of European rail freight transport and logistics. European Transport Research Review, 9, 11.
Abramović, B., Zitricky, V., Biškup, V. (2016). Organisation of railway freight transport: case study CIM/SMGS between Slovakia and Ukraine. European Transport Research Review, 8, 27.
Загрузки
##submissions.published##
##issue.issue##
##section.section##
Лицензия
Copyright (c) 2026 Ravshan Ramazonov

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
Mualliflar o’z maqolalariga bo’lgan mualliflik huquqini saqlab qoladi va “Iqtisodiyot va turizm” jurnaliga birinchi nashr huquqini beradi. Barcha maqolalar Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) litsenziyasi asosida ochiq kirishda e’lon qilinadi. Bu litsenziya mualliflar va jurnaldagi dastlabki nashr albatta ko’rsatilgan holda materiallarni har qanday maqsadda, jumladan tijorat maqsadida ham erkin nusxalash, tarqatish va moslashtirish imkonini beradi.